Xử lý nạn trung tâm dữ liệu lậu, Thái Lan tạm đình chỉ thi công và cấp phép mới

Đầu tư nước ngoài cho các trung tâm dữ liệu bùng nổ tại Thái Lan trong nửa đầu năm 2026. Tuy vậy, nhiều trong số này là các trung tâm dữ liệu lậu. Ảnh: Alamy
  • 49 dự án đang xây dựng, hơn 117 đang trong quá trình cấp phép bị tạm dừng.
  • Các dự án trung tâm dữ liệu và liên quan AI chiếm 75% tổng số đơn, với vốn đăng ký 1.120 tỷ baht (33 tỷ USD), chiếm hơn 81 % tổng FDI trên 40,5 tỷ USD. Các gã khổng lồ đã tham gia làn sóng này, như Google, AWS, Microsoft và TikTok.
  • Các bộ tiêu chí mới với trung tâm dữ liệu sẽ được ban hành trong tháng 10 tới.

Chính phủ đã tạm đình hoãn xây dựng 49 dự án và phê duyệt hơn 117 dự án trung tâm dữ liệu trước khi có bộ tiêu chí mới trong tháng 10 tới, theo The Nation.

Phát biểu trong cuộc họp tuần rồi của Ủy ban Trung tâm dữ liệu quốc gia (DCB), Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas nói cơ quan này sẽ nghiên cứu và ban hành dự thảo các bộ tiêu chí mới trong vòng một tháng.

Khaosod English tường thuật DCB sẽ đề ra khung chiến lược cấp phép, gồm ba yếu tố chính:

  • Minh bạch dữ liệu đa nguồn: Thông tin về tình trạng hiện tại của ngành sẽ được tổng hợp từ nhiều nguồn phân tán, bao gồm dữ liệu về nhu cầu sử dụng điện, nước và tiến độ phối hợp với Ủy ban Viễn thông và Phát thanh Truyền hình Quốc gia (NBTC). Những thông tin này sẽ được tập hợp lại thành một cơ sở dữ liệu chung nhằm phản ánh chính xác bức tranh thực tế của toàn ngành.
  • Tiêu chuẩn tối thiểu: Các tiêu chuẩn tối thiểu phù hợp với từng khu vực sẽ được ban hành nhằm bảo vệ cộng đồng khỏi những tác động tiêu cực về kinh tế, xã hội và môi trường. Quy định này sẽ áp dụng cho cả các nhà điều hành hiện tại (sẽ có thời gian để điều chỉnh), cũng như các dự án đang thi công và các dự án trong tương lai, với ưu tiên hàng đầu là an toàn công cộng.
  • Nâng cấp chiến lược: Các chiến lược liên quan sẽ được đẩy mạnh, bao gồm việc hỗ trợ sử dụng năng lượng sạch để đưa đất nước tiến tới trung hòa carbon (net zero), cũng như chiến lược trí tuệ nhân tạo (AI) cho phép người dân và các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tiếp cận và hưởng lợi thực chất từ những công nghệ này. Thái Lan hiện có tiềm năng phát triển kỹ thuật số rất mạnh mẽ với mức độ ứng dụng rộng rãi.

“Đối với các dự án đầu tư trong tương lai, ủy ban sẽ thiết kế một quy trình đề xuất mang tính cạnh tranh, bao gồm việc đấu thầu hoặc thuyết trình dự án. Qua đó, các nhà đầu tư có thể trình bày cách thức họ mang lại lợi ích lớn nhất cho Thái Lan, chẳng hạn như tạo thêm thu nhập cho người dân hoặc thúc đẩy mục tiêu net-zero của quốc gia,” ông Ekniti cho biết.

166 trung tâm bị ảnh hưởng

Ông Danucha Pichayanan, Tổng thư ký Hội đồng Phát triển Kinh tế và Xã hội Quốc gia (NESDC), cho biết cuộc họp đã tiếp nhận dữ liệu từ 16 cơ quan về tình hình phê duyệt và đơn xin cấp phép đối với các dự án đầu tư trung tâm dữ liệu tại Thái Lan.

Số liệu cho thấy hiện có 35 dự án hoặc công ty trung tâm dữ liệu đã đi vào hoạt động. Trong số này, 11 dự án chịu sự giám sát thông qua quy trình xét duyệt khuyến khích đầu tư của Ủy ban Đầu tư Thái Lan (BoI).

Khoảng 49 dự án trung tâm dữ liệu đang được triển khai xây dựng, trong khi hơn 117 dự án khác đang chờ các cơ quan chức năng cấp phép hoặc xem xét. Hai nhóm sau có tổng cộng 166 dự án. Tuy nhiên, các thông tin báo cáo còn thiếu chi tiết để có thể phục vụ công tác quản lý và giám sát.

Do đó, cuộc họp đã đi đến quyết định tạm dừng thi công đối với tất cả các dự án trung tâm dữ liệu đang dang dở, đồng thời ngừng cấp phép cho mọi hồ sơ đang chờ xử lý, cho đến khi có quy định rõ ràng về các tiêu chuẩn tối thiểu về môi trường và xã hội mà các dự án này phải đáp ứng.

Các tiêu chí về lợi ích kinh tế cũng sẽ được thiết lập để đảm bảo quốc gia nhận được lợi ích tối đa. Các cơ quan được giao nhiệm vụ soạn thảo những tiêu chí này phải hoàn thành công việc trong vòng một tháng.

Thành lập bốn tiểu ban để xây dựng bộ tiêu chí

Theo Bangkok Post, NESDC cũng vạch ra các biện pháp then chốt để hỗ trợ chính sách mới, bao gồm việc định khung giá sử dụng điện, nước phản ánh đúng chi phí thực tế và chi phí gián tiếp. Một tổ công tác chuyên trách sẽ được chỉ định để chịu trách nhiệm cho vấn đề này.

Các biện pháp này còn bao gồm việc tạo ra một cơ chế phê duyệt “một cửa” nhằm khắc phục tình trạng chậm trễ do nhà đầu tư phải nộp hồ sơ riêng lẻ cho quá nhiều cơ quan.

Cuộc họp đã quyết định thành lập bốn tiểu ban để xác định các yêu cầu tối thiểu chi tiết đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu mới, cùng một hệ thống kiểm toán sau khi dự án đi vào hoạt động. Cụ thể bao gồm:

  • Kinh tế: Tiểu ban do Tổng thư ký NESDC và Tổng thư ký BoI đồng chủ trì, chịu trách nhiệm đánh giá giá trị kinh tế và lợi ích mang lại cho nền kinh tế quốc gia.
  • Cơ sở hạ tầng: Tiểu ban do Tổng thư ký Văn phòng Tài nguyên Nước Quốc gia (ONWR) và Thư ký Thường trực Bộ Năng lượng đồng chủ trì, phụ trách hệ thống điện nước, mạng lưới kỹ thuật số và việc sử dụng năng lượng sạch.
  • Mặt bằng và công trình: Tiểu ban do các Thư ký Thường trực của Bộ Nội vụ và Bộ Năng lượng đồng chủ trì, có nhiệm vụ quy định việc lựa chọn địa điểm và giám sát an toàn của các tòa nhà cũng như trạm biến áp.
  • Môi trường: Tiểu ban do Thư ký Thường trực Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì. Trọng tâm của tiểu ban là thiết lập các hướng dẫn thực hành tốt nhất để các nhà khai thác tuân thủ một cách bền vững, thay vì đặt nặng các biện pháp trừng phạt.

“Nỗ lực chung nhằm thiết lập một khuôn khổ chính sách chủ động cùng các cơ chế thanh tra, giám sát toàn diện sau khi cơ sở đi vào hoạt động sẽ giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư, song hành với việc duy trì tăng trưởng kinh tế và công nghệ bền vững tại Thái Lan”, ông Danucha nhận định.

Cấp mã ngành nghề kinh doanh cho trung tâm dữ liệu

Cục Phát triển Kinh doanh thuộc Bộ Thương mại tạo lập một danh mục ngành nghề kinh doanh dành riêng cho các trung tâm dữ liệu, cho phép các đơn vị vận hành đăng ký rõ ràng theo phân loại đó.

Động thái này nhằm giải quyết tình trạng hiện tại khi các nhà khai thác thường đăng ký dưới các hạng mục khác, chẳng hạn như kho bãi, làm mờ đi bức tranh tổng thể của ngành.

Về vấn đề liệu có nên xếp các trung tâm dữ liệu vào nhóm hoạt động công nghiệp hay không, các cuộc thảo luận sơ bộ cho thấy cần phải làm rõ thêm nhiều chi tiết. Một đề xuất trước đó muốn đặt ra ngưỡng nhu cầu điện năng trên 2 MW. Tuy vậy, cuộc họp DCB đánh giá mức 2MW là rất nhỏ và cho rằng cần phải xem xét các yếu tố khác trước khi thiết lập quy mô ngưỡng để phân loại trung tâm dữ liệu là một cơ sở công nghiệp.

Hai mô hình hoạt động

Cuộc họp cũng thảo luận về việc áp dụng cơ chế giám sát đối với cả hai mô hình: trung tâm dữ liệu thương mại (hoặc cơ sở cho thuê chỗ đặt máy chủ phục vụ khách hàng bên ngoài) và trung tâm dữ liệu nội bộ trực thuộc các tổ chức.

Công tác xử lý dữ liệu thị trường, thiết lập đường cơ sở để so sánh và phân loại ngành một cách rõ ràng sẽ được đẩy nhanh trong giai đoạn tiếp theo.

Ricky Hồ / BSA Media