Thái Lan đặt mục tiêu trở thành trung tâm thực phẩm Halal của ASEAN

Một nhà hàng bán thức ăn Halal tại khu chợ đêm Jodd Fairs ở Bangkok. Ảnh: AN

Alma Azhar, kỹ sư lập trình 32 tuổi người Qatar, rất đắn đo khi dự định du lịch Thái Lan. Nhưng đất nước sùng đạo Phật đã làm Azhar ngạc nhiên khi cô và bạn đồng hành có tìm thấy mọi loại thực phẩm dành cho người theo đạo Hồi. Azhar còn có thể dùng ứng dụng Halal Route để tìm nhà hàng bán các thức Halal.

Ngành công nghiệp thực phẩm Halal đang tăng trưởng mạnh mẽ Thái Lan, với tham vọng giành thị phần lớn hơn của thị trường toàn cầu. Ngành công nghiệp thực phẩm Halal toàn cầu đạt 1.970 tỷ USD trong năm 2024 và dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh mẽ khi dân số Hồi giáo thế giới tăng từ 1,8 tỷ người hiện tại lên 2,8 tỷ người vào năm 2050.

Tham vọng

Ông Pichit Rangsimun, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất Halal Thái Lan, cho biết: “Thái Lan đã nỗ lực thúc đẩy thực phẩm Halal trong một thập niên, nhưng năm nay chúng tôi có mục tiêu rõ ràng là trở thành trung tâm của ASEAN với chính sách rõ ràng để tiến lên”.

Hiện tại, Thái Lan, quốc gia tự định vị là “Nhà bếp của thế giới”, đứng thứ 11 thế giới về xuất khẩu thực phẩm Halal, với kim ngạch xuất khẩu đạt 335 tỷ baht (10,27 tỷ USD) vào năm 2024, tăng từ 222 tỷ baht năm 2023. Con số này bằng 30% xuất khẩu thực phẩm Halal của Indonesia trong tháng 1-10/2024. Trong khi xuất khẩu của Indonesia (chủ yếu là thịt) giảm nhẹ, xuất khẩu của Thái Lan tăng hơn 50%.

Năm 2023, các nhà xuất khẩu thực phẩm Halal lớn nhất cho các thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) là Brazil (27,9 tỷ USD), Ấn Độ (24,3 tỷ USD) và Mỹ (15,4 tỷ USD). OIC gồm 57 quốc gia Hồi giáo thành viên, chiếm 90% dân số Hồi giáo thế giới.

Chính phủ Thái Lan đã công bố kế hoạch 5 năm vào năm ngoái nhằm lọt vào top 5 nhà xuất khẩu thực phẩm Halal lớn nhất thế giới vào năm 2028 và trở thành “trung tâm Halal của ASEAN” vào năm 2027. Kế hoạch bao gồm mở rộng sản xuất thực phẩm, hỗ trợ doanh nghiệp thâm nhập các nước Hồi giáo và thu hút nhiều du khách Hồi giáo hơn.

Du khách Hồi giáo có thể dùng ứng dụng Halal Route để tìm các nhà hàng, nơi bán các món ăn Hồi giáo. Ảnh: Nikkei Asia

Tiếp cận thị trường mục tiêu bằng chất lượng

Hội đồng Hồi giáo Trung ương Thái Lan (CICOT) được giao nhiệm vụ đảm bảo các sản phẩm thực phẩm được chế biến đúng luật Hồi giáo. Ông Pichit nói: “Khi đạt chứng nhận, doanh nghiệp sẽ được phép sử dụng logo Halal cho sản phẩm của mình. Điều này nói với tất cả người tiêu dùng Hồi giáo rằng thực phẩm này “sạch” và có thể truy xuất nguồn gốc”. Hiện có hơn 7.000 công ty chế biến thực phẩm đã được chứng nhận tại Thái Lan, so với 2.000 công ty cách đây 5 năm.

CICOT cũng hợp tác chặt chẽ với các thành viên OIC để cấp phép cho sản phẩm Thái Lan vào thị trường của họ. Việc nối lại quan hệ ngoại giao giữa Thái Lan và Arab Saudi vào năm 2022 cũng đã giúp mở ra cánh cửa đến thị trường Trung Đông.

Ông Visit Limlurcha, Chủ tịch Câu lạc bộ Công nghiệp Chế biến Thực phẩm của Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan (FTI), cho rằng: “Nhu cầu về thực phẩm khô và thực phẩm đóng hộp rất mạnh mẽ vì người tiêu dùng ở Trung Đông ưa chuộng thực phẩm có thể bảo quản lâu”.

Các cơ quan chính phủ đang phối hợp với FTI và các hãng chế biến thực phẩm để quảng bá thực phẩm Halal của Thái Lan. Họ tổ chức roadshow, triển lãm thực phẩm và sự kiện kết nối kinh doanh ở Thái Lan và các nước Hồi giáo khác.

Mục tiêu cụ thể

Trong ASEAN, Thái Lan đang nhắm đến Indonesia, quốc gia có dân số Hồi giáo lớn nhất thế giới và gần Thái Lan. Thái Lan được hưởng lợi từ các thỏa thuận thương mại ASEAN miễn thuế quan nội khối. Indonesia có dân số hơn 270 triệu người, với nhu cầu thực phẩm tăng 8% mỗi năm, trong khi xuất khẩu thực phẩm Halal của Thái Lan sang Jakarta chỉ đạt khoảng 24 tỷ baht vào năm 2024, cho thấy tiềm năng tăng trưởng đáng kể.

Chính phủ cũng đã phê duyệt kế hoạch thành lập khu công nghiệp Halal ở miền Nam Thái Lan, gần Malaysia (thị trường halal lớn thứ hai khu vực), để tập trung các nhà máy và nhà cung cấp liên quan. Thái Lan cũng nhắm đến Bắc Phi, nơi có tổng dân số Hồi giáo 95 triệu người, ưa chuộng thực phẩm chế biến sẵn hoặc ăn liền. Ông Visit từ FTI dự báo xuất khẩu thực phẩm Halal của Thái Lan sẽ tiếp tục tăng trưởng hai chữ số trong năm nay.

Sản xuất sôi động

Các doanh nghiệp Thái Lan, từ lớn đến nhỏ, đều tham gia vào nỗ lực sản xuất sản phẩm thực phẩm halal. Trong số đó có những tên tuổi lớn như CP Foods (CPF) – công ty con của Charoen Pokphand (CP Group), Betagro Group và Thai Union Group.

CPF có 23 nhà máy thực phẩm Halal được CICOT Thái Lan chứng nhận và đã củng cố chuỗi cung ứng để thúc đẩy thực phẩm Halal Thái Lan tại các nước Hồi giáo như Malaysia, Indonesia, Bangladesh và Pakistan. CPF cũng đã nhận được chứng nhận từ Cục Phát triển Hồi giáo Malaysia, Hội đồng Hồi giáo Singapore và Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh.

Ông Sujarit Mayalarp, Chủ tịch cấp cao của CPF Global Food Solution, kỳ vọng sản lượng thực phẩm Halal của công ty sẽ tăng 10-15% trong năm nay. CPF đạt lợi nhuận ròng 19,5 tỷ baht trên tổng doanh thu 580 tỷ baht vào năm 2024.

Thị trường trọng điểm của CPF là ASEAN và Nam Á. Công ty đã thành lập các chi nhánh tiếp thị tại Arab Saudi, UAE và các nước châu Âu có đông dân số Hồi giáo như Đức, Pháp và Anh. CPF cũng đang tìm cách liên kết với các hãng hàng không quốc tế để mở rộng kênh bán hàng Halal, hiện đã có mặt trên Thai Vietjet Air – chi nhánh của hãng hàng không Vietjet Air tại Thái Lan.

“Thực phẩm Halal hiện không chỉ dành cho người Hồi giáo, mà còn là các cộng đồng không phải Hồi giáo. Tiêu thụ các loại thực phẩm có logo Halal đang gia tăng”, ông Sujarit nói,

Tại thị trường nội địa, CPF quảng bá thực phẩm Halal qua 11.000 cửa hàng tiện lợi 7-Eleven.

Du khách đạo Hồi thăm chùa Wat Pho tại Bangkok. Chính phủ Thái Lan đã sử dụng chiến lược thúc đẩy các món ăn và hàng hóa Halal để thu hút du khách các nước Hồi giáo. Ảnh: Nikkei Asia

Cơ hội mới

Chiến lược xúc tiến Halal của chính phủ cũng được sử dụng để thu hút nhiều du khách Hồi giáo hơn, từ đó thúc đẩy hơn nữa nhu cầu về thực phẩm Halal.

Cơ quan Du lịch Thái Lan (TAT) ước tính sẽ có khoảng 168 triệu du khách Hồi giáo trên toàn thế giới trong năm nay. Thái Lan xếp thứ 32 điểm đến phổ biến nhất đối với du khách Hồi giáo, nhưng thứ 5 trong số các quốc gia không đông dân số Hồi giáo, theo Chỉ số Du lịch Hồi giáo Toàn cầu Mastercard-Crescent Rating.

Ông Winai Dahlan, Giám đốc Trung tâm Khoa học Halal tại Đại học Chulalongkorn, nói rằng: “Thái Lan đón khoảng 30 triệu khách du lịch nước ngoài mỗi năm, 20% trong số đó là người Hồi giáo”. Hiện số người Hồi giáo tại Thái Lan khoảng 3,5 triệu người.

Malaysia là nguồn khách du lịch nước ngoài lớn thứ hai vào năm 2024, với 4,9 triệu lượt khách, sau Trung Quốc với 6.7 triệu lượt khách.

Ông Winai cũng là người đứng sau ứng dụng Halal Route, cung cấp các gợi ý về nhà hàng, nhà thờ Hồi giáo và giờ cầu nguyện để hỗ trợ du khách Hồi giáo. “Halal không chỉ liên quan đến thực phẩm mà còn bao gồm mọi khía cạnh của đời sống Hồi giáo. Ứng dụng này có thể kết nối người Hồi giáo trên khắp thế giới và tạo điều kiện thuận lợi cho họ trong chuyến đi đến Thái Lan. Đó là một cơ hội lớn”.

Theo Nikkei Asia

Ricky Hồ / BSA Media