PCT thường trực UBND tỉnh Hậu Giang Trương Cảnh Tuyên: Chủ động “xanh hoá”, xây dựng Hậu Giang thành tâm điểm phát triển bền vững trong mạng lưới liên kết vùng
Với tăng trưởng GRDP dẫn đầu ĐBSCL năm 2023, Hậu Giang đang hướng đến một trung tâm kinh tế xanh và bền vững của khu vực. Tỉnh định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, và kinh tế tuần hoàn, kết hợp chặt chẽ với mạng lưới liên kết cùng Mekong Connect. Phương châm “Doanh nghiệp đến, Hậu Giang vui” thể hiện cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, khai thác tiềm năng, phát huy sáng tạo, và thúc đẩy hợp tác vì sự thịnh vượng chung.
Năm 2023, Hậu Giang có tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 12,27%, xếp thứ nhất vùng ĐBSCL, cũng là năm thứ hai liên tiếp Hậu Giang xếp thứ nhất vùng ĐBSCL và thứ hai cả nước.
Tăng trưởng của toàn ngành công nghiệp cả năm tăng 31,09%, trong đó ngành sản xuất và phân phối điện tăng 118,55%, đóng góp 6,46 điểm phần trăm vào mức tăng GRDP của tỉnh; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 5,54% đóng góp 1,01 điểm phần trăm; ngành cung cấp nước, quản lý, xử lý rác thải, nước thải tăng 15,22%, đóng góp 0,12 điểm phần trăm.
Với trên 140.000 ha đất nông nghiệp, sản phẩm chủ lực của Hậu Giang là lúa gạo, thủy sản, cây ăn trái, mía đường… Nếu việc liên kết sản xuất và tiêu thụ theo chuỗi giá trị các mặt hàng nông sản chặt chẽ hơn, việc đầu tư ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp gắn với nhịp độ phát triển hệ thống logistics, chắc chắn chuỗi giá trị nông sản ở Hậu Giang sẽ phát lộ nhiều tiềm năng mới.
Bức tranh kinh tế Hậu Giang có nhiều điểm sáng và tăng trưởng vượt bậc do trong năm 2023 có sự chỉ đạo sát sao, có trọng tâm, trọng điểm của Tỉnh ủy, sự điều hành quyết liệt, chủ động, sáng tạo của UBND tỉnh, sự nỗ lực của các cấp, các ngành, các doanh nghiệp và nhân dân trong tỉnh. Hậu Giang được biết đến với những hoạt động thiết thực và tạo cơ hội cho doanh nghiệp, như: hoạt động xúc tiến thương mại, thu hút đầu tư với nhiều hình thức giao lưu – vận động thích hợp: Giải Marathon quốc tế “Vietcombank Mekong Delta”, Festival quốc tế ngành hàng lúa gạo Việt Nam – Hậu Giang…
Một trong những thành công của Hậu Giang là luôn lắng nghe những góp ý, tư vấn. Ông Martijn Van De Groep, tư vấn kế hoạch phát triển ĐBSCL, Giám đốc Tổ chức Water.nl nói rằng dựa vào các dự báo chuỗi cung ứng của thế giới thì các dự án tập trung vào cấp độ là cụm, thị trường và người nông dân. Hậu Giang nên tập trung vào trái cây và nuôi trồng thủy sản. Ở cấp độ thị trường thì Hậu Giang có hệ thống giao thông, vì thế địa phương nên tận dụng lợi thế này, tuy nhiên cũng cần xem xét hệ thống thông tin quan trắc. Riêng ở cấp độ nông dân thì nông dân là chìa khóa mấu chốt , cần giúp họ tăng sản lượng, giảm thiệt hại, cải thiện chất lượng sản phẩm, chuyển đổi từ chỗ sản lượng cao chất lượng thấp sang sản lượng cao chất lượng cao và có biện pháp hỗ trợ nông dân tiếp cận thị trường tốt hơn, giáo dục, xây dựng kênh thông tin đúng đắn và hữu ích giữa sản xuất và thị trường… Ông Lee Yong Kyun, Giám đốc điều hành Lavifood (Hàn Quốc) thì đưa ra lời khuyên Hậu Giang nên quan tâm đặc biệt tới rau quả và thị trường rau, củ, quả của thế giới đang tăng. Riêng năm 2021 thị trường rau, củ, quả chế biến đã đạt 317,1 tỉ USD và 540 tỉ USD rau, củ, quả tươi.
Thực ra, từ năm 2019 tỉnh đã thành lập Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại huyện Long Mỹ với diện tích 5.200ha, cũng như có nhiều chính sách hỗ trợ nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, sử dụng nguồn nông phẩm sạch, xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp nhằm phát huy tiềm năng địa phương… Mục tiêu: Năm 2025, tỉnh Hậu Giang phát triển đồng bộ sản phẩm và dịch vụ nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với việc đa dạng hóa nguồn lực đầu tư – phát triển đồng bộ 4 yếu tố quy hoạch sản phẩm, lựa chọn công nghệ, thu hút nguồn nhân lực và thị trường tiêu thụ, hướng đến sản xuất an toàn cho sức khỏe người dùng và môi trường, ưu tiên đưa công nghệ, tự động hóa vào sản xuất .
Các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao ưu tiên kêu gọi vốn đầu tư là trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, vi sinh, công nghệ mới. Bên cạnh đó, Hậu Giang cũng đã mời gọi đầu tư vào khu thực nghiệm, chế biến; cơ sở hạ tầng; đầu tư sản xuất và trình diễn các mô hình, dự án…kích hoạt chuyển đổi từ nông nghiệp phụ thuộc hóa chất sang nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp thông minh.
Việc kêu gọi đầu tư còn tính đến nguồn năng lượng mặt trời tại Hậu Giang – trung bình lượng bức xạ từ 4,3 đến 4,9 kWh/m2/ngày, với số giờ nắng bình quân từ 2.200 – 2.500 giờ/năm, Hậu Giang có lượng bức xạ tốt, số giờ nắng cao thích hợp cho việc phát triển điện mặt trời, nguồn năng lượng tái tạo.
Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết 04-NQ/TU, ngày 26/11/2021 về phát triển công nghiệp, nông nghiệp, đô thị và du lịch tỉnh Hậu Giang, giai đoạn 2021 – 2025 và các năm tiếp theo; Quy hoạch tỉnh Hậu Giang thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định bốn trụ cột kinh tế: Công nghiệp hiện đại, nông nghiệp sinh thái, đô thị thông minh và du lịch chất lượng. Trên cơ sở đó, tỉnh đã xây dựng Kế hoạch hành động tăng trưởng xanh tỉnh Hậu Giang giai đoạn 2021 – 2030 với mục tiêu: Phát triển các cụm ngành kinh tế quan trọng theo hướng xanh hóa; tăng cường sản xuất và sử dụng năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu suất, sử dụng tiết kiệm các nguồn năng lượng; tập trung đầu tư phát triển các ngành, lĩnh vực để cải thiện, giải quyết các vấn đề môi trường, góp phần thúc đẩy tái cơ cấu nền kinh tế, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, nhằm đạt mục tiêu phát triển bền vững; thực hiện có hiệu quả Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Việc kết hợp sản xuất nông nghiệp theo hướng giảm phát thải, an toàn cho môi trường và năng lượng tái tạo nhằm tối đa hóa lợi nhuận trên cùng diện tích đất sản xuất, đa dạng hóa các nguồn năng lượng, nâng cao khả năng cung ứng nguồn điện cho nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển bền vững đã và đang triển khai.
Hiện nay, khu nông nghiệp ứng dựng công nghệ cao kết nối với 60 hợp tác xã sản xuất nông nghiệp. Giai đoạn 2020 – 2025, phấn đấu hệ thống điện mặt trời áp mái từ hộ gia đình, nhà xưởng đến trang trại đạt ít nhất 120 MW. Nguồn điện mặt trời có giá thành sản xuất điện năng ổn định so nhiên liệu hóa thạch sẽ tránh được tình trạng chi phí sản xuất tăng giảm bất thường.Với diện tích bình quân 1,2 ha, có thể đầu tư 1MWp trên nhà kính hoặc mái nhà trang trại để làm nông nghiệp bên dưới như trồng nấm, trồng rau hoặc các loại cây phù hợp, nuôi bò cao sản, nuôi gà, nuôi heo, nuôi dế… Doanh thu từ tiền điện tiết kiệm được và tiền bán điện có thể hoàn vốn cho toàn bộ cơ sở vật chất của trang trại sau 6-8 năm với giá bán điện 1.943 đồng/kw như hiện nay.
Tỉnh đã hỗ trợ, tập huấn kỹ thuật cho hơn 50 hộ nông dân trong tỉnh thực hiện mô hình chuỗi sản xuất nông nghiệp tuần hoàn. Tùy theo điều kiện, mỗi gia đình có thể chọn chuỗi tuần hoàn khác nhau nhưng phải khép kín. Nhiều hộ nông dân tại Hậu Giang đã lựa chọn kinh tế tuần hoàn để làm mô hình phát triển. Hiệu quả từ mô hình là tận dụng được phụ phẩm của cây trồng, vật nuôi này để làm đầu vào cho cây trồng, vật nuôi khác, giúp giảm chi phí đầu vào, tăng lợi nhuận. Về lâu dài, mô hình giúp giảm nhẹ chi phí đầu tư cho các hộ nông dân và giảm ô nhiễm môi trường.
KẾT NỐI HẬU GIANG VỚI CÁC TỈNH ĐBSCL – TP.HCM – MIỀN ĐÔNG NAM BỘ VÀ CẢ NƯỚC
Thực hiện Đề án “Phát triển bền vững một triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, UBND tỉnh phối hợp Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức phát động Đề án trong chuỗi sự kiện Festival quốc tế ngành hàng lúa gạo Việt Nam – Hậu Giang 2023 và ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án với mục tiêu hình thành vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tổ chức lại hệ thống sản xuất theo chuỗi giá trị, áp dụng các quy trình canh tác bền vững nhằm gia tăng giá trị, phát triển bền vững ngành lúa gạo, nâng cao hiệu quả sản xuất – kinh doanh, thu nhập và đời sống của người trồng lúa, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải khí nhà kính, góp phần thực hiện các cam kết của Việt Nam với quốc tế.
Kinh tế tuần hoàn là hướng đi đúng đắn nhằm hướng đến phát triển kinh tế bền vững, tận dụng được nguồn nguyên vật liệu đã qua sử dụng, thay vì tiêu tốn chi phí xử lý, ít khai thác tài nguyên thiên nhiên, tận dụng tối đa giá trị tài nguyên, hạn chế tối đa chất thải, khí thải ra môi trường, đặc biệt là tăng thêm hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị đất canh tác.
Hậu Giang hiện có 2 khu công nghiệp và 8 cụm công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp có tổng diện tích quy hoạch hơn 1.000 ha, tỷ lệ lấp đầy trên 60%. Hiện nay, có 96 nhà đầu tư đến tìm hiểu và xin chủ trương đầu tư với tổng công suất đăng ký 212 MW. Công ty Điện lực Hậu Giang đã cho phép 50 nhà đầu tư đấu nối lên lưới điện 22KV, với tổng công suất 45 MW. Điện mặt trời trên mái nhà hộ gia đình, nhà xưởng có 563 khách hàng lắp đặt, tổng công suất 13.599 kWp.
Hậu Giang định hướng xây dựng thành trung tâm logistics của ĐBSCL là trung tâm chế biến sâu, là nơi kết nối các tỉnh khu vực Tây sông Hậu, qua đó định hướng tư duy mới về kinh tế xanh, kinh tế số, logistics và chuỗi giá trị. Định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số và các mô hình kinh tế mới dựa trên 4 trụ cột công nghiệp, nông nghiệp, đô thị và du lịch với 5 đột phá chiến lược “Một tâm, hai tuyến, ba thành, bốn trụ, năm trọng tâm” nhằm khơi dậy những tiềm năng, thế mạnh, khởi nguồn và tạo đột phá để Hậu Giang trở thành tỉnh khá trong khu vực và cả nước.
Với chủ đề “Doanh nghiệp đến, Hậu Giang vui”, tỉnh tổ chức thành công Hội nghị xúc tiến đầu tư, thu hút hơn 600 doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham dự, với 12 dự án đầu tư, tổng số vốn 19.000 tỉ đồng; ký kết ghi nhớ, hợp tác đầu tư và chủ trương đầu tư cho 10 nhà đầu tư, với tổng số vốn hơn 204.000 tỉ đồng. Nếu làm tốt thì 15 năm tới Hậu Giang sẽ tự tin cùng các địa phương tiên phong, đưa đất nước vào top 15 nước xuất khẩu hàng đầu ra thế giới…
Kết nối Hậu giang với các tỉnh ĐBSCL – TP.HCM – Miền Đông Nam bộ và cả nước phát triển hệ sinh thái phát triển bền vững là mục tiêu dài hạn của Hậu Giang. Tham gia mạng lưới liên kết Mekong Connect là một trong những mục tiêu quan trọng do đây là tổ chức coi trọng sáng kiến đổi mới sáng tạo, hiến kế và hành động vì sự phát triển bền vững.
