Hình thức tái chế nâng cấp (upcycling) đồ ăn thừa ở Thái Lan đã tạo ra mảng thị trường mới trị giá 500 triệu đô la, nâng cao thêm 4% biên lợi nhuận gộp của nhà hàng.
Các nhà hàng Thái Lan đang biến đồ ăn thừa thành những món ăn mới, với việc tái chế thực phẩm dự kiến sẽ thúc đẩy lợi nhuận và phát triển thành một thị trường trị giá 15,9 tỉ baht (khoảng 490 triệu đô la) vào năm 2035.
“Gaeng Ho”, món ăn truyền thống ở miền Bắc Thái Lan, là một ví dụ của mô hình kinh doanh tái chế và nâng cấp thực phẩm. Mô hình này đang định hình lại ngành công nghiệp nhà hàng của Thái Lan.
Cà ri thừa sau mỗi lần cúng tế sẽ được chế biến thành món mới và bán với giá 120-200 baht mỗi đĩa. Khái niệm tái chế và nâng cấp giá trị (upclying) tập trung vào việc tái sử dụng các nguyên liệu dư thừa và gia tăng giá trị bằng cách biến những thứ lẽ ra bị bỏ đi thành các sản phẩm mới, có thể tiếp thị được, giúp tăng cả lợi nhuận và tính bền vững.
Theo Trung tâm Nghiên cứu Kasikorn thuộc Ngân hàng Kasikorn, thị trường tái chế thực phẩm của Thái Lan dự kiến sẽ tăng trưởng kép CAGR 6,5% hàng năm trong giai đoạn 2035-2035, đạt 15,9 tỉ baht vào năm 2035. Tốc độ này vượt xa mức trung bình toàn cầu là 5,2%. Tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ hơn này được cho là nhờ vào điều kiện thị trường mới nổi của Thái Lan, so với các thị trường đã phát triển như Mỹ và châu Âu.
Tái chế thực phẩm có thể giúp tăng biên lợi nhuận gộp của các nhà hàng khoảng 4%, từ 31,8% lên 35,8%, bằng cách cắt giảm chi phí liên quan đến rác thải và tạo thêm doanh thu từ các sản phẩm tái chế mới. Tuy nhiên, các nhà điều hành phải cân nhắc hiệu quả chi phí của việc phát triển các sản phẩm này, vì đổi mới và chế biến cũng tốn kém. Các doanh nghiệp nên tập trung vào việc giảm thiểu rác thải và đầu tư vào việc tạo ra giá trị.
Các yếu tố chính thúc đẩy thị trường tái chế thực phẩm của Thái Lan:
1/ Rác thải thực phẩm dồi dào với tiềm năng tái sử dụng: Mỗi người dân Thái Lan thải ra trung bình 86 kg rác thải thực phẩm mỗi năm, cao thứ hai trong ASEAN sau Lào và cao hơn mức trung bình toàn cầu. Hơn 40% lượng rác thải này vẫn có thể ăn được, tạo ra một cơ hội lớn cho việc tái chế thực phẩm.
2/ Các tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế: Nhãn hiệu Upcycled Certified™ của Hiệp hội Thực phẩm Tái chế (UFA) đảm bảo rằng các sản phẩm làm từ thực phẩm dư thừa được chế biến hợp vệ sinh và an toàn khi tiêu thụ. Điều này giúp người tiêu dùng tin tưởng rằng họ đang sử dụng các nguyên liệu chất lượng từ đồ ăn chưa qua sử dụng – chứ không phải thực phẩm hư hỏng.
3/ Thay đổi thái độ của người tiêu dùng: Khảo sát Tiếng nói người tiêu dùng Thái Lan 2024 của PwC cho thấy 58% người tiêu dùng Thái Lan hiện lựa chọn các sản phẩm bền vững và sẵn sàng trả thêm trung bình 11,7% cho hàng hóa thân thiện với môi trường. Kết quả này cho thấy người Thái ngày càng ủng hộ việc giảm thiểu chất thải trong tiêu dùng hàng ngày.
BOX: Trong khi đó, Việt Nam từng lãng phí 8,8 triệu tấn lương thực, thực phẩm trong các khâu của chuỗi cung ứng, từ lúc bắt đầu được thu hoạch cho đến khi thành thức ăn, theo khảo sát năm 2018 của CEL Consulting, hãng tư vấn toàn cầu về chuỗi cung ứng và vận hành nông nghiệp. Với mức thất thoát này, Việt Nam đứng thứ hai sau Trung Quốc ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Ricky Hồ / BSA Media
