Tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng trên toàn cầu đã tăng gấp đôi trong 5 năm qua. Tập đoàn Tài chính Mitsubishi UFJ (MUFG) cùng các tập đoàn ngân hàng khác của Nhật Bản đang dẫn đầu làn sóng tăng trưởng toàn cầu về tài trợ dự án cơ sở hạ tầng. Động lực của sự tăng trưởng này xuất phát từ những nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng và giảm thiểu rủi ro địa chính trị.
“Tài trợ dự án” là hình thức cấp vốn hướng tới các cơ sở hạ tầng về điện lực, giao thông và phát triển tài nguyên. Theo đó, nhiều ngân hàng sẽ cùng hợp vốn để cho vay đối với các khoản đầu tư quy mô khổng lồ.
Theo dữ liệu từ Tập đoàn Giao dịch Chứng khoán London (LSEG), trong năm tài chính kết thúc vào ngày 31-3, tài trợ dự án đã tăng 30% lên mức 623,5 ti đô la, gấp đôi so với thời điểm 5 năm trước, theo Nikkei Asia.
Mỹ chiếm hơn 40% tổng vốn tài trợ
Đầu tư cho cơ sở hạ tầng bùng nổ ở Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump nỗ lực thu hút các doanh nghiệp sản xuất trở lại nước Mỹ.
Năm ngoái, các nhà máy điện và hạ tầng lưới điện chiếm 46% tổng nguồn vốn tài trợ. Các trung tâm dữ liệu và những dự án khác trong lĩnh vực viễn thông chiếm 25%, trong khi hoạt động khai thác dầu khí chiếm 14%.
Nhận thức ngày càng cao trên toàn cầu về an ninh kinh tế đang tạo ra những nhu cầu vốn mới. Điển hình là việc các nhà sản xuất đang ngày càng đẩy mạnh việc chuyển dịch nhà máy và nguồn cung nguyên liệu thô ra khỏi Trung Quốc.
Các quốc gia cũng đang xây dựng các trung tâm dữ liệu với mục tiêu nội địa hóa quá trình phát triển trí tuệ nhân tạo. Việc vận hành các trung tâm dữ liệu này đòi hỏi phải phát triển song song các nhà máy điện và nhiều cơ sở hạ tầng khác, tiêu tốn những khoản chi phí khổng lồ.
Ngân hàng Nhật chiếm ưu thế
Ba ngân hàng lớn của Nhật Bản lọt vào top 10.
MUFG là nguồn cấp vốn lớn nhất trong năm tài chính vừa qua với 34,2 tỉ đô la. Ngân hàng này đã giữ vững vị trí dẫn đầu trong hai năm liên tiếp. Theo sau ở vị trí thứ hai là Tập đoàn Tài chính Sumitomo Mitsui (SMFG) với 26,7 tỉ đô la. Tập đoàn Tài chính Mizuho xếp thứ bảy với 18 tỉ đô la.
Tổng cộng, ba ngân hàng này đã cấp khoản vay lên tới gần 79 tỷ USD trong năm tài chính 2025, tăng 30% so với năm trước. Các ngân hàng Nhật Bản hiện chiếm 13% tổng vốn tài trợ toàn cầu, tăng đáng kể so với mức chỉ hơn 7% vào năm tài chính 2010.
MUFG đã dẫn đầu một vòng gọi vốn trị giá 2,25 tỉ đô la cho một dự án xây dựng trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Mỹ. Tương tự, SMFG cung cấp khoản tài trợ lên tới 16 tỉ đô la Úc (11,4 tỉ đô la Mỹ) cho dự án trung tâm dữ liệu tại Úc, trong khi Mizuho cấp 5,7 tỉ đô la cho dự án phát triển khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG).
Bức tranh tổng thể
Các ngân hàng Mỹ hiện đã thu hẹp hoạt động tài trợ do dư âm của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 cũng như các quy định tài chính quốc tế ngày càng thắt chặt sau đó. Về phần Trung Quốc, quốc gia này đang đẩy mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng ở các nước mới nổi theo Sáng kiến Vành đai và Con đường, nhưng phần lớn nguồn vốn lại dưới dạng cho vay trực tiếp đối với các chính phủ và tổ chức công, khiến các định chế tài chính của nước này chỉ nằm ở nhóm dưới của bảng xếp hạng.
Trong bối cảnh đó, các ngân hàng Nhật Bản đang nỗ lực mở rộng hoạt động ở nước ngoài để tìm kiếm động lực tăng trưởng. Sự cạnh tranh với các ngân hàng Pháp và châu Âu đang ngày càng gay gắt, buộc các ngân hàng Nhật phải thực hiện nhiều biện pháp củng cố bộ máy kinh doanh.
MUFG sẽ hợp tác chặt chẽ hơn với Morgan Stanley – đối tác vốn của mình – để thu hút các dự án mới. SMFG sẽ mở rộng cho vay đối với các hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin nhằm đón đầu nỗ lực sử dụng điện hiệu quả hơn trên toàn cầu.
Ông Kenichiro Yamamoto, Tổng giám đốc bộ phận tài trợ dự án tại Ngân hàng Mizuho, cho biết: “Mười năm trước, quy mô khoản vay trung bình cho mỗi dự án thường rơi vào khoảng 1 tỉ đô la. Nhưng hiện những dự án trị giá 10 tỉ đô la không còn là chuyện hiếm.”
Ông Yamamoto cũng lưu ý thêm: “Các đơn vị chính đứng ra đảm nhận những dự án này cũng đã mở rộng, từ các công ty phi tài chính sang các quỹ đầu tư dồi dào tiền mặt”.
Thị trường tài trợ dự án toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục bành trướng. Tình hình ngày càng phức tạp ở Trung Đông đang làm dấy lên những lo ngại về nguồn cung năng lượng, và hoạt động khai thác dầu khí dự kiến sẽ được đẩy mạnh tại các khu vực bên ngoài Trung Đông.
Thêm vào đó, khi làn sóng giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc tiếp diễn, nhu cầu vốn để phát triển các dự án khai thác kim loại hiếm và những tài nguyên khác dự kiến sẽ tiếp tục tăng cao.
Các ngân hàng Nhật Bản đang đóng vai trò trọng yếu trong việc huy động vốn cho các cam kết đầu tư và cho vay của Tokyo đối với Mỹ. Hiện tại, các kế hoạch tài trợ cho những nhà máy điện khí được xây dựng tại quốc gia này đang được tích cực xúc tiến.
Ricky Hồ / BSA Media
