Ninja Van, một trong những công ty giao nhận công nghệ (logitech) hàng đầu của Đông Nam Á, sẽ chính thức rời khỏi thị trường Việt Nam từ ngày 30-9 sắp tới.
Tối 3-9, Công ty TNHH Nin Sing Logistics – tức Ninja Van Việt Nam – đã gửi email cho đối tác và khách hàng về quyết định chấm dứt các hoạt động kinh doanh tại Việt Nam cuối tháng này. Ninja Van nói quyết định này nằm trong kế hoạch tái cấu trúc tổng thể của hệ thống, nhằm tái phân bổ nguồn lực để tập trung phát triển mô hình dịch vụ logistics mới trong tương lai.
Giữa rừng 3.000 công ty giao nhận, vận tải
Thông báo của Ninja Van đề nghị khách không tạo thêm đơn hàng mới sau thời điểm 3-9.Các đơn hàng hiện tại trong hệ thống sẽ được xử lý và hoàn tất chậm nhất vào ngày 26-9-2025. Các đơn hàng không thể giao thành công sẽ được hoàn trả cho người gửi trước ngày 30-9-2025.
Thành lập năm 2014 tại Singapore, Ninja Van là một startup công nghệ logistics và giao hàng chặng cuối (last mile delivery). Ninja Van nhanh chóng trở thành kỳ lân – startup có giá trị từ 1 tỉ đô la và mở rộng mạng lưới ra sáu quốc gia trong khu vực, gồm Singapore, Malaysia, Indonesia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam. Hiện Ninja Van đã có hơn 4.000 trung tâm và điểm giao nhận trên các quốc gia trong khu vực, xử lý trên 2 triệu đơn hàng mỗi ngày
Ninja Van chính thức bước vào thị trường Việt Nam từ tháng 3-2018, nhưng startup đã khởi sự một số hoạt động kinh doanh trước đó vào năm 2016. Hãng trở thành đối tác giao hàng cho nhiều sàn thương mại điện tử và các nhà bán lẻ trực tuyến lớn như Shopee, TikTok Shop, Lazada….
Quy mô thị trường vận tải hàng hóa và hậu cần Việt Nam ước tính đạt 48,38 tỉ đô la trong năm nay, dự kiến sẽ đạt quy mô 65,34 tỉ đô la vào năm 2029, tốc độ tăng trưởng kép CAGR là 6,19% trong giai đoạn 2024-2029, theo GII Global Information. Trong đó, thị trường chuyển phát nhanh thư từ và bưu kiện đạt giá trị 58.900 tỉ đồng, khoảng 2,45 tỉ đô la theo tỷ giá thời điểm cuối năm 2023, theo hãng dữ liệu Viet Data.
Hơn 3.000 công ty, nhưng thị trường vận tải và logistics Việt Nam đang nằm trong tay của các công ty toàn cầu như DHL, FedEx hay Maersk, vốn chiếm doanh số 3/4 doanh số toàn ngành. Chỉ một vài công ty nội địa như Vinalines, PV Trans cạnh tranh với các đối thủ ngoại trong ngành vận tải biển. Còn VNPost và Viettel Post ở mảng logistics.
Kỳ lân gặp nạn
Với startup logistics hơn 10 tuổi như Ninja Van, con đường dẫn đến thành công của “kỳ lân” không hề bằng phẳng. CEO Lai Chang Wen và hai đồng sáng lập – Boxian Tan và Shaun Chong – đã phải trải qua thất bại để tìm ra được tầm nhìn kinh doanh thực sự của mình.
Mọi chuyện bắt đầu khi Lai Chang Wen, một chuyên gia tài chính ngân hàng, quyết định từ bỏ công việc để khởi nghiệp. Cùng hai người bạn, Chang ra mắt một dòng thời trang nam trực tuyến để tận dụng thị trường thương mại điện tử đang bùng nổ.
Nhưng bộ ba nhà sáng lập sớm nhận ra bán hàng chỉ là bước khởi đầu.
Vấn đề thực sự nảy sinh ở khâu giao hàng. “”Khi đó, chúng tôi đơn giản chỉ nghĩ là bán hàng trên mạng thì chỉ cần có khách hàng là đủ, cửa hàng không quan trọng lắm. Toàn bộ ngành công nghiệp hậu cần lúc đó đã không thể đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Chúng tôi chỉ tự nhủ chỉ cần vài chiếc xe tải là giải quyết được thôi”, Lai nhớ lại.
Từ suy nghĩ đó, một ý tưởng táo bạo hơn nảy ra: “Tại sao chúng ta không mở một công ty hậu cần? Mọi thứ sẽ rất dễ dàng, một năm là xong rồi tìm việc khác để làm”.
Vài tuần sau, bộ ba dùng tiền tiết kiệm mua vài chiếc xe tải cũ và thành lập Ninja Van, vận hành song song với việc kinh doanh thời trang. Nhưng chỉ sau một năm, họ nhận ra kinh doanh thời trang không phải sở trường của mình và quyết định đóng cửa công ty để tập trung hoàn toàn cho Ninja Van – một mô hình mà họ tin rằng có thể mở rộng tốt hơn trên toàn khu vực.
Trở lại năm 2014, Đông Nam Á là một thị trường màu mỡ nhưng lại tụt hậu về dịch vụ giao hàng. Nắm bắt cơ hội, Ninja Van trở thành công ty logistics đầu tiên tại Singapore cung cấp tính năng theo dõi đơn hàng thời gian thực và nhanh chóng mở rộng ra sáu quốc gia trong khu vực, bao gồm cả Việt Nam từ năm 2016.
Tháng 9-2021, sau vòng gọi vốn series E trị giá 578 triệu đô la, Ninja Van trở thành kỳ lân tỉ đô. Lai và hai người bạn luôn miệng nói “không theo đuổi mục tiêu tăng trưởng bằng mọi giá”. Lai nói Ninja Van muốn phát triển một cách có trách nhiệm là tập trung vào mọi người, vào khách hàng. “Làm tốt những điều đó, bạn sẽ đạt được lợi nhuận mà bạn mong muốn”.
Nhưng thương trường là chiến trường. Những dấu hiệu bỏ cuộc đã phát ra từ tháng 9 năm ngoái – đúng một năm trước – khi chi nhánh tại Việt Nam chậm trả lương, nợ bảo hiểm xã hội của công nhân. Điều đó thật dễ hiểu, bởi kinh doanh không hề dễ dàng trên một thị trường có hơn 3.000 công ty và chỉ những gã khổng lồ, trường vốn mới có thể tồn tại.
Ricky Hồ / BSA Media
