Khi đi là gạo, lúc về sake

Giống lúa Đài Nam 21 (Tainan No. 21)
Giống lúa Đài Nam 21 (Tainan No. 21) được canh tác tại huyện Nghi Lan (Yilan) của Đài Loan.l Đây là một giống lai giữa giống gạo làm rượu sake của Nhật Bản và giống gạo tẻ của Đài Loan.
  • Loại gạo Tainan No. 21 tại huyện Nghi Lan (Yilan) của Đài Loan được các nhà rượu Niigata, Nhật Bản nấu thành sake hảo hạng.
  • Tainan No. 21 là giống lúa được lai tạo giữa Miyamanishiki của Nhật Bản và một giống lúa tẻ thông thường của Đài Loan.
  • Đây là lần đầu tiên các nhà sake Nhật Bản dùng gạo bên ngoài Nhật Bản để ủ sake.
  • Đài Loan là thị trường tiêu thị sake hàng đầu của Nhật Bản, nhập khoảng 1,3-2,5 triệu lít mỗi năm. Giá bán lẻ tại hòn đảo gấp 2-3 lần sản phẩm cùng loại tại Nhật Bản.

Loại gạo Đài Nam 21 của huyện Nghi Lan (Yilan) được các nhà rượu sake ở tỉnh Niigata sử dụng tạo ra sản phẩm mới, nhắm vào tệp khách cao cấp của hòn đảo.

Ba xưởng nấu rượu tại Niigata – vùng sản xuất sake danh tiếng nhất Nhật Bản – đang chuyển sang sử dụng loại gạo được trồng tại Đài Loan để sản xuất dòng rượu sake cao cấp.

Sáng kiến này vừa phản ánh mức độ phổ biến ngày càng tăng của rượu sake tại Đài Loan, vừa là nỗ lực nhằm làm cho sản phẩm trở nên hấp dẫn hơn với người tiêu dùng tại đây, đồng thời bảo tồn được kỹ thuật ủ rượu truyền thống. Matsunoi Shuzojo, Shiokawa Sake Brewery và Uonuma Shuzo – tất cả đều có trụ sở tại Niigata – đang tham gia vào dự án này.

Những nhà sản xuất này sử dụng một giống lúa trồng ở Đài Loan để ủ rượu sake, dự kiến lô hàng sẽ được chuyển về Đài Loan vào cuối năm nay. Về phía Đài Loan, các xưởng rượu đang hợp tác với huyện Nghi Lan (Yilan) và Viện Nghiên cứu Công nghệ Công nghiệp (ITRI) nhằm hỗ trợ nông dân áp dụng nông nghiệp thông minh. Trọng tâm của dự án là Đài Nam số 21, giống lúa được lai tạo giữa Miyamanishiki của Nhật Bản và một giống lúa thông thường của Đài Loan.

Đài Nam số 21 có lõi tâm trắng (shimpaku) lớn và chịu được quá trình xát trắng rất tốt. Điều này khiến nó phù hợp để sản xuất ginjo và daiginjo, những dòng sake cao cấp được làm từ gạo xát kỹ thông qua phương pháp lên men ở nhiệt độ thấp.

Kỹ thuật xát gạo định vị phân khúc cao cấp

Trong năm tài chính 2026, ba xưởng rượu dự kiến sẽ mua 4 tấn gạo này, phân phối sản phẩm sake hoàn thiện đến các siêu thị và nhà hàng tại Đài Loan.

Một yếu tố quan trọng trong việc ủ rượu sake là tỷ lệ xát gạo. Các lớp vỏ ngoài chứa hàm lượng protein, chất béo, khoáng chất tương đối cao, vốn có thể tạo ra những hương vị quá nồng hoặc kém tinh tế; do đó, rượu sake cao cấp thường được ủ từ loại gạo đã được xát bỏ phần lớn lớp vỏ bên ngoài.

Hai xưởng Matsunoi và Uonuma áp dụng tỷ lệ xát 50% đối với loại gạo Đài Loan. Mức độ xát này là yêu cầu bắt buộc đối với dòng daiginjo theo hệ thống phân loại của Nhật Bản. Ngược lại, xưởng Shiokawa sẽ ủ rượu với tỷ lệ xát là 90%.

Dù lượng tiêu thụ sake tại Nhật Bản đã giảm khoảng một nửa trong hai thập kỷ qua, sản lượng xuất khẩu vẫn duy trì ổn định. Bằng cách địa phương hóa nguồn nguyên liệu, các nhà ủ rượu hy vọng sẽ mang lại cảm giác thân thuộc hơn cho người tiêu dùng Đài Loan.

Ông Katsuyoshi Yamaguchi, giám đốc Uonuma Shuzo, kỳ vọng dòng sake mới sẽ có mức giá cao hơn so với junmai daiginjo tiêu chuẩn – dòng sake cao cấp chỉ làm từ gạo, nấm men koji và nước.

Kỳ vọng thị trường

“Chúng tôi sẽ nhắm đến tệp khách hàng thượng lưu ở nước ngoài bằng một sản phẩm chất lượng cao”, ông Yamaguchi cho biết. Ông David Lin, chuyên gia cấp cao tại ITRI của Đài Loan, cũng bày tỏ sự lạc quan: “Chúng tôi muốn thực hiện thử thách này cùng với Niigata, nơi sở hữu chuyên môn ủ rượu xuất sắc”.

Đài Loan có những thức uống truyền thống riêng, nổi bật là rượu cao lương (kaoliang). Tuy nhiên, nếu nhu cầu đối với sake gạo Đài Loan tăng vọt, dự án có thể mang lại nguồn thu nhập ổn định hơn cho nông dân.

Bước tiếp theo sẽ là xác định các chủng nấm men phát huy tối đa phẩm chất của lúa Đài Nam số 21. Các đối tác cũng sẽ nghiên cứu phương pháp tiếp thị tối ưu nhất tại Đài Loan.

“Đây là lần đầu tiên chúng tôi làm rượu sake từ gạo ngoài Nhật Bản, vì vậy tôi có chút hồi hộp”, theo lời ông Yutaka Furusawa, giám đốc Matsunoi Shuzojo. “Tôi muốn tạo ra một loại sake mà người dân Đài Loan uống và thấy thực sự tuyệt hảo.”

Sơ nét về thị trường sake tại Nhật Bản và Đài Loan

Hàng năm Nhật Bản sản xuất khoảng 304,5 triệu lít sake, theo Cơ quan Thuế quốc gia Nhật Bản (NTA). Sản lượng sake trong nước nhìn chung giảm dần trong các thập kỷ qua do thế hệ trẻ thay đổi thói quen tiêu dùng rượu bia.

Đài Loan luôn nằm trong nhóm Top 5 các thị trường tiêu thụ rượu sake lớn nhất của Nhật Bản. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất sake và shochu Nhật Bản (JSS), lượng sake xuất sang Đài Loan dao động từ khoảng 1,3-2,5 triệu lít mỗi năm. JSS đánh giá thị trường Đài Loan là “một thị trường trưởng thành, người tiêu dùng ngày càng chuyển dịch mạnh mẽ sang phân khúc sake cao cấp (premium) có giá trị cao hơn.

Giá bán lẻ rượu sake Nhật Bản tại thị trường Đài Loan thường cao gấp từ 2-3 lần so với giá bán lẻ niêm yết ngay tại thị trường nội địa Nhật Bản. Các nhà kinh doanh chỉ ra ba lý do: các loại thuế, chi phí chuỗi cung ứng lạnh và định vị thương hiệu.

Dòng cao cấp nhất Dassai Junmai Daiginjo 23 chai dung tích 720ml khoảng 6.380 yen (khoảng hơn 1 triệu đồng) tại các cửa hàng thuộc chuỗi Dassai Store. Trong khi đó, mức giáphổ biến của dòng này tại hệ thống bán lẻ hoặc nhà hàng ẩm thực Nhật Bản tại Đài Bắc và Cao Hùng là 2.600-3.880 Tân Đài tệ (tức khoảng 2-3 triệu đồng).

Ricky Hồ / BSA Media


Xem thêm:

Nông sản Đài Loan khẳng định tên tuổi thương hiệu sau lệnh cấm của Trung Quốc

Đài Loan tìm được thị trường mới cho nông sản sau các lệnh cấm của Trung Quốc


Tin bài khác: