
- Năm tập đoàn thương mại lớn nhất có đánh giá khác nhau về tác động của bầu cử giữa kỳ tại Mỹ: Mitsubishi và Itochu thì thận trọng, Sumitomo và Marubeni lạc quan, riêng Mitsui linh hoạt.
- Nhiều nước gọi kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ là “cú sốc”, nhưng lại tạo hy vọng về “khởi đầu mới” trong quan hệ với Mỹ.
- Tại Mỹ, chỉ số Dow Jones tăng 3%, giá dầu giảm 8% cuối phiên giao dịch ngày 4-11, giá cổ phiếu big tech tăng mạnh…
Các tập đoàn thương mại (sogo shosha) lớn nhất Nhật Bản đang chuẩn bị đối phó với một đợt biến động mới về năng lượng toàn cầu, tiền tệ và đầu tư vào Mỹ sau khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội.
Theo Nikkei Asia, các giám đốc điều hành tại năm tập đoàn thương mại lớn nhất Nhật Bản đã đưa ra những đánh giá khác nhau về tác động của cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ đối với hoạt động kinh doanh của họ và nền kinh tế toàn cầu. Trong khi đó, các nhà phân tích cảnh báo rằng việc đảng Dân chủ kiểm soát cơ quan lập pháp có thể dẫn đến bế tắc chính sách với Tổng thống Mỹ Donald Trump, cũng như một thời kỳ bất ổn cho nền chính trị và kinh tế của quốc gia này.
Thận trọng
Phát biểu tại cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh hôm 4-11, CEO Katsuya Nakanishi của Mitsubishi Corp. nói sẽ “theo dõi sát sao” những diễn biến sau bầu cử giữa kỳ với các tác động đối với chính trị, chính sách và đối ngoại.
Đã có những đồn đoán rằng ông Trump sẽ leo thang xung đột với Iran sau cuộc bầu cử, và ông Nakanishi cho biết những diễn biến này có thể kéo dài tình hình xung đột Trung Đông, làm gián đoạn dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz.
Bốn trong số năm tập đoàn thương mại Nhật Bản được hậu thuẫn bởi quỹ đầu tư nổi tiếng Berkshire Hathaway, bao gồm cả Mitsubishi, đã nâng dự báo lợi nhuận ròng cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3-2027. Động lực này đến từ giá hàng hóa tăng cao – một phần do hậu quả của cuộc chiến tranh Iran – và đồng yen yếu hơn dự kiến.
Một số mảng kinh doanh của Mitsubishi có thể được hưởng lợi từ điều kiện thị trường thuận lợi, nhưng các bộ phận khác phải thu mua nhiên liệu sẽ đối mặt với tác động tiêu cực, vị CEO nói. Do đó, Mitsubishi cần thực hiện “một cách tiếp cận thận trọng khi đánh giá nửa cuối của năm tài chính này và năm tài chính tiếp theo”.
Itochu, tập đoàn thương mại lớn nhất tính theo giá trị vốn hóa thị trường, đã không nâng dự báo lợi nhuận. Giám đốc điều hành (COO) Keita Ishii đã trích dẫn kết quả cuộc bầu cử Mỹ làm lý do.
“Có rất nhiều yếu tố bất định trong nửa cuối [của năm tài chính hiện tại]. Chiều hướng của cuộc bầu cử Mỹ có thể ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái và lãi suất. Nó cũng có thể thay đổi tình hình ở eo biển Hormuz, khiến triển vọng trở nên khó dự đoán”, ông phát biểu hôm 4-11.
Ông Ishii nói thêm rằng tình trạng chính trị chia rẽ, trong đó đảng Cộng hòa nắm giữ ghế tổng thống và đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội, sẽ đồng nghĩa với việc “mọi thứ sẽ không diễn ra suôn sẻ”. Điều này có thể dẫn đến xung đột với tổng thống, ngăn cản các sáng kiến khác nhau được thúc đẩy, và “cũng có thể xảy ra tình trạng hỗn loạn đáng kể do phản ứng của ông Trump trước những diễn biến như vậy.”
“Mỹ là động lực thúc đẩy nền kinh tế toàn cầu, và đây là một lĩnh vực đáng quan ngại đối với chúng tôi”, ông nói.
Tin vào nhu cầu của Mỹ
Tuy nhiên, ông Shingo Ueno, CEO của Sumitomo Corp., cho biết công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào Mỹ.
“Mỹ hiện là khu vực địa lý chiếm tỷ trọng lớn nhất trong danh mục đầu tư của chúng tôi. Chừng nào các cơ hội kinh doanh vẫn còn, chúng tôi dự định sẽ tiếp tục rót vốn đầu tư vào đó,” ông phát biểu vào hôm thứ Hai trước thềm cuộc bỏ phiếu. “Dù phải đối mặt với một môi trường cạnh tranh, vẫn có vô số cơ hội để tận dụng sự tăng trưởng trong tương lai của Mỹ, dựa trên sức mạnh của lực cầu tại quốc gia này.”
Ông Masayuki Omoto, CEO của Marubeni, phát biểu rằng các mảng kinh doanh của họ tại Mỹ đã đủ đa dạng để tác động của cuộc bầu cử sẽ “ở mức trung lập”, đồng thời ông không cho rằng sẽ có những thay đổi lớn về chính sách ở Washington do kết quả của cuộc bầu cử giữa kỳ.
Ông Kenichi Hori, CEO của Mitsui & Co., cũng cho rằng bất kể kết quả của các cuộc bầu cử tại Mỹ ra sao, môi trường kinh doanh sẽ “tiếp tục có tính bất định cao.”
“Ngay cả khi cơ cấu của Quốc hội có thay đổi trong thời gian tới, dù việc ban hành các sáng kiến chính sách lớn có thể trở nên khó khăn hơn, nhưng cũng có thể sẽ có các cuộc thảo luận lưỡng đảng, hoặc các biện pháp có thể được thực thi thông qua sắc lệnh hành pháp”, CEO Mitsui nói
“Chúng tôi cần duy trì sự chuẩn bị rộng rãi và giữ lại nhiều phương án lựa chọn khác nhau để có thể ứng phó với tình trạng biến động cao sẽ còn tiếp diễn”.
Rủi ro bế tắc chính sách
Các nhà phân tích cũng bày tỏ những lo ngại tương tự về kết quả của cuộc bầu cử giữa kỳ.
Ông Trump sẽ phải đối mặt với “sự phản kháng đáng kể từ góc độ lập pháp, và có khả năng sẽ gặp phải bế tắc chính sách. Mặc dù ông Trump có thể dựa vào các sắc lệnh hành pháp để thông qua các chính sách, nhưng chúng kém bền vững hơn và có thể bị các nhà lập pháp thách thức”, theo lời nhà kinh tế trưởng của cơ quan nghiên cứu BMI.
Sau đêm mà các ứng cử viên thống đốc đảng Dân chủ – những người cam kết ngăn chặn việc xây dựng các trung tâm dữ liệu – giành chiến thắng, ông đánh giá, sự sụt giảm mạnh trong hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu và đầu tư vào AI có thể dẫn đến sự suy giảm đầu tư mạnh hơn dự kiến, gây áp lực lên nền kinh tế Mỹ”, ông nói thêm.
Phản ứng thị trường, lãnh đạo các nước
Reuters đưa tin lãnh đạo của các nước Anh, Đức, Tây Ban Nha, EU và Nam Phi diễn ngôn chiến thắng của Dân chủ với hy vọng vào “khởi đầu mới” trong quan hệ giữa Mỹ với các nước. Các tờ báo Trung Quốc gọi kết quả bầu cử giữa kỳ là “cú sốc”, nhưng nhấn mạnh là chuyện nội bộ của nước Mỹ.
Trong khi đó, hãng thông tấn Yonhap và các tờ tiếng Anh như The Korea Times và The Korea Herald nói kết quả bầu cử giữa kỳ một cú sốc và sự phản đối lớn đối với chương trình nghị sự của Tổng thống Donald Trump. Họ chỉ ra các rủi ro của các dự án đầu tư vào Mỹ của các chaebol Hàn Quốc. Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu chip giảm mạnh do lo ngại Mỹ siết quy định AI, trong khi cổ phiếu pin xe điện và năng lượng xanh tăng mạnh nhờ kỳ vọng chính sách thân thiện môi trường. Đồng won Hàn Quốc suy yếu nhẹ do giới đầu tư thận trọng trước kịch bản bế tắc chính trị tại Washington trong 2 năm tới. Về mặt an ninh, phía Hàn Quốc lo ngại chuyển giao quyền kiểm soát tác chiến thời chiến (OPCON) cho Hàn Quốc có thể bị Mỹ thắt chặt hơn.
Báo chí và giới phân tích Thái Lan nhận định kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ sẽ gây ra sự biến động ngắn hạn cho thị trường tài chính toàn cầu và Đông Nam Á, đồng thời cảnh báo rủi ro bế tắc chính sách tại Washington có thể làm giảm khẩu vị rủi ro của giới đầu tư, dẫn đến nguy cơ dòng vốn bị rút khỏi các thị trường mới nổi bao gồm cả Thái Lan. Tuy nhiên, theo Bangkok Post, Thái Lan đánh giá sự kiện này không tác động trực tiếp quá lớn đến tăng trưởng kinh tế nội địa của nước này mà chỉ ảnh hưởng gián tiếp qua áp lực lãi suất toàn cầu và xu hướng xuất khẩu.
Tại Mỹ, giá dầu lao dốc 8% trong ngày 4-11 sau khi kết quả bầu cử công bố, trong 3 phiên liên tiếp giá dầu giảm 20%. Trong khi đó, chỉ số chứng khoán Dow Jones tăng 3%, giá cổ phiếu big tech tăng mạnh, như Microsoft dẫn đầu tăng 6,7%, Amazon 6,1%, Alphabet 3,2%, Meta Platforms 1,4%.
Ricky Hồ / BSA Media
Xem thêm:





















