Tuần qua, Ban dự án Hàng Việt Nam Chất lượng cao – Chuẩn hội nhập (HVNCLC – CHN) đã có những chuyến khảo sát thực tế tại nhà xưởng, quy trình sản xuất của nhiều doanh nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Hoạt động này nằm trong khuôn khổ Chương trình Kích hoạt Chuyển đổi Xanh, Do Hội DN HVNCLC, Dự án HVNCLC – CHN triển khai với sự đồng hành tài trợ của Công ty Cổ phần Nhựa Tái chế Duy Tân.
Trước đó, tại Diễn đàn Chuyển đổi Xanh & Ngày hội Tái chế 2025 (ngày 31/7), gói hỗ trợ chính thức được trao cho 9 doanh nghiệp ĐBSCL. Mỗi doanh nghiệp nhận mức hỗ trợ trị giá 120 triệu đồng, bao gồm nhiều hạng mục then chốt: đào tạo nhận thức về chuyển đổi xanh, khảo sát thực tế nhà xưởng, tư vấn xây dựng hệ thống quản lý chất lượng (HACCP, ISO 22000), báo cáo kiểm kê khí nhà kính, và hỗ trợ chi phí chứng nhận trong năm đầu tiên.
Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn khảo sát là Công ty TNHH Quốc tế Dika Happy (Cần Thơ). Đây là một doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực chế biến thực phẩm từ trái lêkima, loại nông sản bản địa giàu dinh dưỡng.
Dika Happy hiện đang liên kết xây dựng vùng nguyên liệu với nông dân ở Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng. Từ khâu thu mua đến sơ chế, doanh nghiệp áp dụng quy trình sản xuất khép kín để bảo đảm chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Chị Đỗ Thị Xuân Diệu, giám đốc công ty cho biết, “trong quá trình kiểm tra đầu vào, chúng tôi thường xuyên tập huấn cho người thu mua nguyên liệu theo đúng quy chuẩn. Trái lêkima sau khi thu mua phải đi theo sơ đồ sản xuất, được phân loại, rửa bằng nước sạch và hạn chế tối đa hóa chất trong toàn bộ quá trình sơ chế, ủ”.
Theo chị Diệu, dù mới vận hành nhà xưởng mới và chưa áp dụng bài bản các tiêu chuẩn quốc tế, nhưng Dika Happy đã nhận thức rõ tầm quan trọng của HACCP và ISO 22000. Các khóa học về tiêu chuẩn do dự án HVNCLC – CHN tổ chức là cơ hội kịp thời, giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch bài bản thay vì tự mày mò, học trên mạng hay tham khảo tài liệu…
Chuyên gia Hồ Ngọc Phương Thảo đến từ Dự án HVNCLC – CHN, người trực tiếp khảo sát tại Dika Happy, nhấn mạnh, “với doanh nghiệp nhỏ, việc làm tiêu chuẩn chính là tấm giấy thông hành. Nó giúp tạo niềm tin với khách hàng, giảm thiểu rủi ro và dễ dàng mở rộng kênh phân phối. Thị trường ngày nay không phân biệt quy mô doanh nghiệp, mà đánh giá bằng chất lượng sản phẩm và giá trị thực tế”.
Ngành dừa với nhiều tiềm năng Chuyển đổi xanh
Một trong những điển hình khác là Công ty TNHH XNK An Hòa (Trà Vinh), chuyên sản xuất mụn dừa và pallet xơ dừa. Doanh nghiệp tận dụng nguồn nguyên liệu phế phụ phẩm dồi dào từ trái dừa ĐBSCL, kết hợp công nghệ chế biến để tạo ra những sản phẩm có giá trị cao, thân thiện môi trường.
Anh Nguyễn Hoàng Dũng, giám đốc công ty chia sẻ, “nếu chỉ xét ở thị trường Việt Nam, sản phẩm xanh của chúng tôi còn khá mới mẻ, giá thành cao nên chưa được quan tâm nhiều. Vì vậy, hướng đi chủ lực là xuất khẩu. Thị trường Trung Quốc, nơi phát triển mạnh nông nghiệp sạch trong nhà kính, rất ưa chuộng mụn dừa và pallet xơ dừa của chúng tôi nhờ đặc tính sạch và an toàn”.
Ông Dũng cho biết thêm, xơ dừa vốn chứa nhiều hợp chất tannin và lignin, lại có độ mặn cao. An Hòa đã làm sạch những yếu tố này hoàn toàn bằng phương pháp không dùng hóa chất, giúp cây trồng sinh trưởng tốt khi sử dụng sản phẩm.
Theo ông Võ Minh Quân từ dự án HVNCLC – CHN, việc An Hòa sản xuất pallet xơ dừa thay thế nhựa chính là bước tiến quan trọng trong giảm phát thải khí nhà kính. Đây cũng là minh chứng cho cách doanh nghiệp địa phương có thể xanh hóa ngành hàng truyền thống, hướng tới thị trường toàn cầu.
Tại Bến Tre, Công ty Nông sản Kim Long khởi nghiệp từ năm 2019 với một xưởng ép dầu dừa. Sau nhiều năm, doanh nghiệp đã đa dạng hóa sản phẩm sang xà bông dầu dừa kết hợp nghệ, gấc… và đang tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất.
Tuy vậy, theo Giám đốc Nguyễn Minh Tuấn, việc tính toán và kiểm kê khí nhà kính tại doanh nghiệp vẫn còn hạn chế.
“Trước đây, chúng tôi thường tự tìm hiểu về tiêu chuẩn HACCP, ISO 22000 trên mạng, nhưng nhiều khi hiểu sai. Tham gia các khóa học của dự án mới thấy rằng những chi tiết tưởng nhỏ, như việc dùng củi để đốt, cũng phải được ghi chép, tính toán trong toàn bộ quy trình sản xuất. Đây là thay đổi nhận thức quan trọng để tiến tới áp dụng tiêu chuẩn bài bản hơn”, ông Tuấn nói.
Chương trình Kích hoạt Chuyển đổi Xanh không chỉ hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật mà còn giúp doanh nghiệp thay đổi tư duy, đặt nền móng cho sự phát triển bền vững. Đây chính là tầm nhìn của dự án HVNCLC – CHN.
